Raki

Zimno, biało, lód i dużo trudniej niż latem. Czyli przyszła zima. Jedni pomyślą „o nie” inni „wreszcie zima” i nie wyobrażają sobie, że sezon zimowy w górach miał by nie istnieć. Ten artykuł jest właśnie do tych drugich.

Damy wam kilka rad na co zwrócić uwagę przy wyborze raków, które są jednym z podstawowych elementów zimowego górskiego wyposażenia.

Co za dużo to nie zdrowo?

W zimę jeszcze nie miałem ze sobą za dużo sprzętu, jedzenia czy gorącego napoju, zawsze było mało mało mało. A lepiej mieć więcej niż za mało.

Raki dzielimy na sztywne i półsztywne: paskowe, koszykowe, półautomaty i automaty. Następna jest klasyfikacja zębów: pionowo, poziomo czy może z jednym zębem przednim. Z racji, że mamy tak duży wybór rodzą się pytania: Jakie raki wybrać do tego rodzaju turystyki który uprawiam?

Kupując raki a w zasadzie na początku szukając raków dla siebie trzeba się jak zwykle zastanowić do jakiego rodzaju aktywności mają nam służyć. Czy chcemy w nich robić długie zimowe trekkingi o małym nachyleniu i po prostu nie wygrzmocić się, czy czekają nas strome podejścia i chwilami wspinaczki, czy może nasz trekking to już nie trekking tylko techniczne wspinanie się w lodzie i skałach.

Trochę o zębach czyli zgryz.

Raki z zębami ułożonymi poziomo czyli raki przeznaczone do trekkingu w zmrożonym śniegu lub lodzie. Takie ustawienie zębów, dzięki większej powierzchni tarcia na podłoże dobrze sprawdza  się w miękkim śniegu czy niezbyt twardym lodzie.

Jeśli jednak chcemy używać raków do wspinaczki typowo lodowej lub mikstowej to musimy wybrać raki z zębami ustawionymi pionowo, lepiej penetrują lód i mają większą wytrzymałość i twardość.

Starajmy się wybierać raki z dwoma zębami przednimi, raki z jednym zębem przednim stosowane są raczej w wspinaczce lodowcowej, chociaż ja uważam że lepiej się sprawdzają raki z dwoma.

Sztywno czy miękko??

Raki dzielimy również na sztywne i półsztywne.

Jak mówi nam sama nazwa raki półsztywne lub jak wolicie raki przegubowe, nie są do końca sztywne dzięki temu, że przednia część płytki z tylną jest połączona ruchomą płytką. Są to raki bardziej elastyczne. Takie raki będą się genialnie nadawały na długie zimowe trasy. Dostaniemy od nich większe poczucie komfortu niż w przypadku raków sztywnych. Mają też jeszcze jedną ważną cechę, współpracują nie tylko z sztywnymi butami ale również z trekkingowymi butami zimowymi o miękkiej, nie sztywnej podeszwie.

Raki sztywne to raki składające się z jednej części, można je mocować tylko na butach o twardej podeszwie. Przeznaczone są do wspinaczki lodowej, mikstowej i turystyki wysokogórskiej.

Paski, koszyki, półautomaty czy automaty?

Kolejny ważny podział raków, tutaj ze względu na ich mocowanie.

Raki paskowe – raki uniwersalne, można je przymocować do każdego rodzaju buta niezależnie od jego twardości czy też obecności specjalnych wcięć w podeszwie. Są uniwersalne i dzięki temu mają u nas plusa, jednak dużym minusem takich raków jest mała stabilność i mocno utrudniony w warunkach zimowych montaż. Takie raki nadają się do łatwego trekkingu w warunkach zimowych, sprawdzą się w śniegu, zmrożonym śniegu, zlodowaciałym śniegu czy też w niezbyt twardym lodzie – oczywiście zakładając, że nie idziemy pod ostrym nachyleniem.

Raki koszykowe – ich nazwa pochodzi od umieszczonych z przodu i tyłu mocowań tak zwanych koszyków. Dzięki temu trzymają stopę i połączone są one paskami. Nie wymagają specjalnych wcięć w butach. Wadą jest długi i skomplikowany czas zakładania. Zastosowanie tak jak raki paskowe.

Raki półautomatyczne – najprościej mówiąc jest to połączenie raków koszykowych z rakami automatycznymi. Z przodu mamy koszyk a z tyłu zapięcie automatyczne do którego musi być przystosowany but. Raki powstały jako kompromis dla osób które uprawiają bardziej zaawansowane formy zimowej turystyki górskiej. Nadadzą się do ostrzejszych podejść a także do wspinaczki i wypraw wysokogórskich.

Raki automatyczne – to raki które zakładamy najszybciej i najwygodniej.  Stosowane są głównie we wspinaczce i wyprawach wysokogórskich. Minusem tego rodzaju raków jest to, że współpracują tylko ze specjalnie przystosowanym do nich obuwiem, czyli wcięcie na butach musimy mieć i z przodu i z tyłu. Podnosi nam to cenę zestawu butów i raków. Nie są to raki do spokojnego zimowego trekkingu.

Jest jeszcze czwarte rozwiązanie, raczki. Nie raki a raczki są elementem gumowo stalowym naciąganym na buty. Naciągamy gumowe mocowanie na buty a pod spodem mamy stalowe lub aluminiowe zęby. Zęby niestety są krótsze a same raczki są rozwiązaniem na szlaki o naprawdę słabym nachyleniu. Oczywiście można w nich pójść w średnim nachyleniu ale będzie to męczący szlak a nie przyjemność.

Stal czy alu?

Następnym krokiem jest wybór czy kupujemy raki stalowe czy aluminiowe. Tutaj jak zawsze musimy odpowiedzieć sobie do czego będą nam służyć.

Raki aluminiowe są lżejsze i tańsze ale również bardziej podatne na uszkodzenia, szybciej się tępią i zużywają.

Raki stalowe są cięższe ale będą charakteryzowały się dłuższą żywotnością i lepsza wytrzymałością. Tutaj zwróćmy uwagę aby stal była stalą nierdzewną, a najlepiej nierdzewną hartowaną. Wtedy nawet po zdrapaniu z nich farby raki nie będą nam rdzewieć.

Każdy musi tak naprawdę zdecydować czy kupuje raki tylko na krótkie mało nachylone podejścia czy może za rok albo miesiąc wybierze się gdzieś wyżej. Tutaj odwrotnie niż w samochodach stal wychodzi nam lepiej.

Podsumowanie

Musimy sobie odpowiedzieć na kilka ważnych ale to zajebi$#& ważnych pytań:

  1. Jakie będzie przeznaczenie raków? Czy chcemy się w nich wspinać, czy może pokonywać długie szlaki w mało nachylonym terenie?
  2. Jakie buty zimowe posiadamy lub jakie chcemy kupić? Czy mamy buty o twardej czy miękkiej podeszwie, czy z mocowaniami pod półautomaty lub automaty czy też bez mocowań.
  3. Zależy nam na minimalnej wadze czy na niezawodności materiału?

Borys Sier

Osoby aktywne w grupie fb Z Miłości do Tatr zapraszamy do administracji grupy po rabaty do sklepu skalnik.pl z którym współpracujemy.